IJsselham

IJsselham staat - ondanks een aantal grote wijzigingen door de jaren heen - nog steeds fier overeind tussen de plaatsen Oldemarkt en Ossenzijl in het noorden van de Kop van Overijssel.
Vanaf 1 januari 1973 was IJsselham een van de drie gemeenten binnen de Kop van Overijssel. Veel dorpen in de omgeving vielen onder gemeente IJsselham. Maar echt lang heeft de gemeente niet bestaan. Op 1 januari 2001 moest IJsselham haar titel opgeven om geheel te worden overgenomen door gemeente Steenwijkerland.

Verder terug in de tijd bestaat een legende over de verkruimeling van het dorpje IJsselham.

Mogelijk heeft men in IJsselham in eerste instantie geprobeerd zowel akkerbouw als extensieve veeteelt te bedrijven. Maar juist in dit dorp, dat middenin een veengebied lag, waren de gevolgen van de bodemdaling door de afwatering erg groot. Men ging steeds meer de hogere, nog niet ontwaterde veengronden opzoeken, waarbij de stroken land werden verlengd. Op den duur verplaatste men ook de hoeve naar hoger gelegen gronden. Zo kwam het dat IJsselham gedeeltelijk naar het oosten en westen werd verplaatst.

Nieuwe buurtschappen vervangen IJsselham
Bij de hoeven in het oosten - langs de Hoge Weg - werd later een kerk gebouwd. Uit de hoeven, die naar het westen werden verplaatst, ontstond de buurtschap 'In den Hamme'. Later werd dit Blankenham genoemd. Naast de reeds genoemde buurtschappen ontstond er aan het zuidelijk gedeelte van de Oude Weg eveneens een buurtschap, die in 1323 voor het eerst 'Kalenberghe' wordt genoemd; het huidige Kalenberg.

Aan het begin van de 15e eeuw werd er een zijl of sluis aangelegd in de Zuidwendedijk op de plaats, waar de Oudewegsloot werd verbonden met een sloot naar De Lende. Hieruit is Ossenzijl ontstaan.

IJsselham verplaatste dus niet alleen, maar verkruimelde ook steeds meer. Bovendien waren de IJsselhammigers al snel genoodzaakt de akkerbouw op te geven. Nieuwe inkomsten vond men in de veenderijen.