Dwingeloo

De grote trekpleister van de gemeente Westerveld heet Dwingeloo (in de dorpsmond Dwingel). Dwingeloo dankt haar toestromende bezoekers vooral aan de rijke historie en natuurlijke omgeving.

Bedwing het bos
De historie van Dwingeloo begint al in het jaar 1181. Een akte uit een archief van het klooster Ruinen/Dickninge beschrijft de aankoop van een erf met een tiende in Twingelo. Verschillende spellingen van de dorpsnaam zijn daarna in de archieven te vinden: Dwingelo (1206), Thuingelo (1207), Dwinghelo (1368), Dwingelo (1370), Dwingeloe (1398), Dvynglo (1454), Dwyngheloe (1487), Dwingel (1557), Duingelo (1582). Bij de verklaring van de naam wordt gedacht aan het oud-Saksisch thingan = bedwingen, en Lauha/loo = bos of open plek in het bos. De betekenis luidt dan: bedwing het bos.

Dwingeloo ligt halverwege Assen en Meppel aan de oostzijde van de Drentse Hoofdvaart. Ten westen ligt de Brug-es, ten zuiden de Dwingeler-es en het Nationaal Park ˜Dwingelderveld". Dit natuurgebied bestaat uit de bekende Dwingeler Heide en de boswachterij Dwingeloo. Ten noorden loopt de Dwingeler Stroom, die vroeger Aa werd genoemd. Een prachtig gebied om te ervaren en beleven.

"Wij gaot en de Brink"
Dat de brink het centrale punt is voor de gehele gemeenschap, blijkt wel uit het plaatselijke spraakgebruik: ˜Wij gaot en de Brink", hetgeen betekent: ˜Wij gaan naar Dwingeloo". Tijdens de zomermaanden worden op de woensdagavonden de Brinkavonden gehouden. Op de tweede maandag van mei en oktober is de brink het toneel van de in Drenthe bekend staande Dwingeler markt met kermis. Vroeger - tot in de zestiende eeuw - bestond het dorp hoofdzakelijk uit boerderijen en huizen aan de noord- en oostzijde langs de brink en langs de weg naar het Westeinde. De zuid- en de westzijde van de brink zijn pas in de late zestiende en zeventiende eeuw bebouwd geraakt. Deze situatie is tot de jaren '50 van de vorige eeuw zo gebleven.

Opvallende bezienswaardigheden in Dwingeloo zijn de Kerk met ui-vormig dak en het bekende Planetron, waar je een duizelingwekkende voorstelling ziet van alle planeten en sterren. In de omgeving van Dwingeloo liggen landhuizen van de havezaten Batinge en Entinge. Deze landhuizen zijn vandaag de dag particulier bezit.